Dział Militariów

             Pierwsze eksponaty pochodziły z darów społeczeństwa. W roku 1963 dzięki poparciu Zarządu Muzeów i Ochrony Zabytków w Warszawie pozyskano znaczną liczbę broni, która stanowiła wówczas trzon kolekcji. W latach następnych była ona systematycznie powiększana przez zakupy i dary, które pozwoliły stworzyć kolekcję liczącą obecnie 350 pozycji katalogowych, ukazującą broń i uzbrojenie od wczesnego średniowiecza do wieku XX.
             Kolekcja militariów Muzeum Zagłębia w Będzinie składa się z broni białej, miotającej i palnej oraz z uzbrojenia ochronnego. Najstarszym obiektem działu militariów jest polski miecz wczesnośredniowieczny z X lub początku XI w. Znaleziony został w roku 1949 na starym cmentarzysku na terenie Grodźca-Boleradza a to powiązanie z  Zagłębiem Dąbrowskim stanowi niewątpliwie dodatkową jego wartość. Miecz eksponowany jest obecnie na wystawie archeologicznej.
             Z broni białej warto wymienić tasak (kord) z końca XV w., dwa miecze dwuręczne z XVI w., grupę rapierów i pałaszy jazdy z XVI - XVIII w., oraz szpady dworskie i oficerskie z XVII i XVIII w. Duży zestaw typów tworzy broń wojskowa regulaminowa z XIX i pierwszej poł. XX w. w postaci szabel, pałaszy, tasaków i bagnetów wojsk francuskich, austriackich, pruskich i polskich.
             W grupie tej wyróżniają się: francuski pałasz kirasjerów wz. AN IX (1802-03) i szabla oficerska piechoty wz. 1821: dwie szable polskie: z XIX w. (po r. 1863) i oficera piechoty wz. 1917 oraz polski kordzik oficerski wz. 1924. Z broni miotającej Muzeum Zagłębia posiada 4 kusze myśliwskie i sportowe z XVIII i XIX w. oraz kuszę na kulę tzw. "arbaletę" z XVI/XVII w.
             Broń palna wraz z akcesoriami strzeleckimi tworzy najliczniejszą grupę w zbiorze militariów Muzeum. Reprezentowana jest głównie przez broń zachodnioeuropejską różnych typów, od strzelb lontowych do iglicowych. Obejmuje broń krótką i długą, wojskową, myśliwską i sportową.
             Do broni wojskowej należy przede wszystkim broń regulaminowa, żołnierska, datowana od poł. XVIII w., ale również broń starsza z zamkami lontowymi i kołowymi.
             Broń myśliwska obejmuje broń dawną i nowszą, zwykle bogato zdobioną w luksusowym wykonaniu. Broń sportowa, głównie z XIX w., charakteryzuje się precyzyjnym wykonaniem i umiarkowanym zdobnictwem.
             W skład uzbrojenia ochronnego wchodzą hełmy, tarcze, zbroje płytowe i ich części oraz kolczugi. Tu warto wymienić grupę hełmów zamkniętych - przyłbic i lekkich hełmów szturmaków i szyszaków, napierśnik zbroi kopijniczej, trawiony i złocony, Norymberga poł. XVI w., fragmenty włoskiej zbroi kopijniczej z końca XVI w. oraz kompletną zbroję pikinierską z ok. 1600 r.
             Z nielicznej broni wschodniej warto zwrócić uwagę na japoński hełm samurajski typu "hoshi-kabuto" i pięknie zdobioną japońską strzelbę lontową. Ponadto 3 zestawy hełmów i tarcz indoperskich, umieszczonych na kolczugach.

Działem Militariów opiekuje się mgr inż. Zbigniew Fuiński.